Zaandijk is een schilderachtig dorp in de gemeente Zaanstad in de provincie Noord-Holland. Zaandijk ligt aan de Zaan, direct tegenover de Zaanse Schans. Er staan een paar werkende windmolens in het stadje.

Zaandijk

Zaandijk heeft, net als veel andere dorpen in de Zaanstreek, een aanzienlijk aantal van de traditionele houten huizen van de streek behouden. In dit gebied vind je een van de dichtste concentraties groengeverfde houten huizen van de hele streek. Oud-Zaandijk en Rooswijk zijn de twee delen van het dorp die samen het geheel vormen. Het stadje Oud-Zaandijk is omgeven door een beschermd gebied. De meelmolen De Bleeke Dood, die sinds 1656 in bedrijf is, is de oudste nog in bedrijf zijnde in Nederland. De vereniging Zaansche Molen bezit en exploiteert deze molen momenteel.

De Zaanse Schans ligt op de tegenoverliggende oever van de Zaan. Dit is een van de beroemdste openluchtattracties in Nederland, die elk jaar veel bezoekers trekt. Er zijn in dit gebied verschillende houten huizen om uit te kiezen. In de loop der jaren zijn huizen uit de hele Zaanstreek samengebracht om deze gemeenschap te vormen. Een andere attractie is het bakkerijmuseum, gehuisvest in een oude klompenmakerij, en het Zaanse Schans Museum. De talrijke windmolens die in dit openluchtmuseum te zien zijn, vormen de belangrijkste attractie. Deze molens zijn bijna het hele jaar open voor bezoekers die er tegen een kleine vergoeding een rondleiding kunnen krijgen. De molens worden in bedrijf gehouden met het geld dat met rondleidingen en toeristen wordt verdiend.

Om zijn monumentale historische gebouwen aan de Lagedijk en de Zaanse houten gebouwen met hun traditionele groene gevels, zoals die in de Domineestuin, is Zaandijk wereldberoemd om zijn architectonische schatten. Minder bekend is Zaandijk om zijn hedendaagse architectuur, te vinden in Rooswijk Noord.

Zaan is een voormalige zelfstandige gemeente, gelegen in het hart van de Zaanstreek in Nederland. Sinds de eerste dag van januari 1974 is het een deel van de gemeente Zaanstad. Lange tijd lag het administratieve centrum van de nieuwe stad in Zaandijk (Bannehof). Zaandijk is een van de nieuwste dorpen in de Zaanstreek, ontstaan in 2011.

Toen Hendrik Pietersz, later bekend als Oud-Hein, in 1494 toestemming vroeg om een huis te bouwen op een lage dijk langs de Zaan, verleenden de schout en schepenen van de Banne van Westzanen hem hun toestemming. In aansluiting daarop werd hier een gehucht gesticht, dat Broers werd genoemd, ter ere van Oud-vijf Hein’s zonen. Al in de 17e eeuw was dit de naam die aan de plaats Zaandijk gegeven werd. Het dorp ontwikkelde zich tot een van de welvarendste gemeenten in de provincie Zaan. De Gortershoek, gelegen aan de Zaan, direct tegenover de Zaanse Schans, is daar nog steeds een bewijs van. Het dorp heeft meer dan eens geprobeerd zich bij een of meer naburige gemeenten aan te sluiten, en de meest recente poging was in 2009. Als gevolg van hun onvermurwbare verzet tegen de ontwikkeling namen de gemeenteraad en de inwoners de slogan “Zaandijk moet Zaandijk blijven” aan.

De bevolking heeft opnieuw verzet aangetekend tegen de fusie met Zaanstad, hoewel dit keer tevergeefs. Zowel in de kerk als in het verenigingsleven was er echter altijd een positieve relatie tussen Koog en de andere leden. Bovendien deelden de buurgemeenten een typisch spoorwegstation en een postkantoor, die beide op Koogs grondgebied lagen.

Door zijn organisatorische verbondenheid met de Banne van Westzanen tot 1811 kon het dorp Zaandijk geen aanspraak maken op een eigen wapenschild. Een officieel gemeentewapen, gebaseerd op het vaandelwapen, werd in 1816 aangenomen. De kleuren van de leeuwen en de velden werden verwisseld, wat het volgende wapenschild opleverde: “Verdeeld; in het eerste en vierde kwart een leeuw van de keel (rood) in een zilveren veld, en in het tweede en derde kwart een zilveren leeuw in een keelveld. Ze staan tegenover elkaar,’ zegt een van de leeuwen. Het resultaat is dat de beschrijving van de Hoge Raad van Adel juist is.

Grootte en oppervlakte zijn belangrijke overwegingen.

Zaandijk was een van de kleinste dorpen in de streek, met een totale landoppervlakte van 209 hectare. Door de geografische ligging tussen de Zaan en de naburige rivieren waren de grenzen van Zaandijk zo stevig vastgelegd dat ze niet veranderden. Behalve door de Zaan werden de randen bepaald door de Watermolensloot, de Watering, en de Begin- of Bagijnsloot.

Bron: Taxi Zaandijk

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.